Context

Herkomst van de opgave

Het Ministerie van BZK heeft voor ontwikkeling van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) een beroep gedaan op de Nederlandse Vereniging voor Tuin- en Landschapsarchitectuur (NVTL) en de Beroepsvereniging van de Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen (BNSP). Rob van der Velden (BNSP) en Ben Kuipers (NVTL) geven sturing aan het proces, voortgang en de geoogde resultaten. De projectdirectie van de NOVI, bij monde van programmadirecteur Emiel Reiding, heeft de beroepsverenigingen verzocht om met een aantal regio’s gebiedsuitwerkingen en exemplarische uitwerkingen te maken voor de integratie van de centrale opgaven van NOVI. Deze regionale uitwerkingen in krachtige beelden zijn bedoeld als instrument om de dialoog over de NOVI te stimuleren en te verrijken.

In een periode van enkele maanden zijn stedenbouwkundigen, planologen en landschapsarchitecten binnen en buiten de beroepsverenigingen, in combinatie met andere disciplines en domeinen, aan de slag om deze regionale gebiedsuitwerkingen voor de NOVI op te stellen, samen met de betreffende regio’s. Als kwartiermakers en procesbegeleiders zijn Jannemarie de Jonge (namens NVTL) en Edwin van Uum (namens BNSP) aangesteld.

Doel

Doel van het traject ‘Regio’s van de Toekomst’ is om de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) te voeden vanuit regionale perspectieven. Daarvoor willen NVTL en BNSP ontwerpkracht inzetten om de opgaven die de komende decennia tot ingrijpende transformaties van onze leefomgeving zullen leiden, in samenhang uit te werken. Denk aan energietransitie, klimaatadaptatie, gezondheid en veiligheid, circulaire economie, sociaal-inclusieve samenleving, agrarische transitie en veerkrachtige watersystemen. De regionale uitwerkingen laten zien wat op nationaal niveau beleidsmatig nodig is en wat de nationale inzet op EU-niveau moet zijn om de regio’s in hun kracht te zetten.

In het regionaal ontwerpen aan de centrale opgaven van de NOVI gaat het om:
Integratie: verschillende opgaven uit diverse domeinen komen tegelijk op de regio af. De visies laten zien hoe integratie van opgaven kan leiden tot een samenhangend perspectief
Innovatie: verschillende opgaven vragen om nieuwe manieren van denken en doen. De visies laten vernieuwende transities zien en dragen bij aan het kantelen van bestaande paradigma’s.
Inspiratie: verschillende opgaven vragen om toekomstgerichte, wervende oplossingsrichtingen. De visies bieden een bron van inspiratie door nieuwe wegen te tonen in een nog ongekende toekomst.

De opgave laat zien dat de vakgemeenschap een krachtige bijdrage kan leveren in de regionale en nationale beleidsontwikkeling door samenhang te tonen tussen opgaven en schaalniveaus, concreetheid in gebieden en plekken, verbinding tussen korte en lange termijn en de aandacht voor rollen en posities van desbetreffende partijen.

Centrale opgaven NOVI centraal

In de startnota van de NOVI zijn vier centrale, samenhangende opgaven benoemd. Voor het traject ‘Regio van de toekomst’ staan deze vier centrale opgaven centraal voor de regionale gebiedsuitwerkingen.

De vier centrale NOVI-opgaven zijn:

  1. Naar een duurzame en concurrerende economie
    Over aantrekkelijk vestigingsklimaat en transitie naar een circulaire economie
  2. Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving
    Over klimaatadaptatie, duurzame energie en technische innovaties
  3. Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving
    Over duurzame woningbouw, stedelijke transformaties, krimp en mobiliteit en verbindingen
  4. Naar een waardevolle leefomgeving
    Over de toekomst van de natuur, landbouw, landschap en veenweidegebieden 

 

Voor meer informatie over de vier centrale opgave verwijzen we naar de startnota van de NOVI. In de ontwerpstudie Regio van de Toekomst staan deze opgaven centraal. Juist op regionale schaal komen de grote transities samen. De geïntegreerde opgaven komen hier in volle omgang tegelijk aan de orde. Op regionaal niveau ligt dus bij uitstek de noodzaak om de vier centrale opgaven met elkaar in samenhang te brengen en te integreren. Denk bijvoorbeeld aan de transitie van duurzame energie, klimaatadaptatie en circulaire economie. 

Meer informatie over de NOVI vind je hier 

Meer informatie over de opgaven Regio van de Toekomst vind je hier